پستو

کم بُو جن و پری، یکی از دریچَه بَپُری!

همان طور که ملاحظه می فرمایید این ضرب المثل دماوندی در مواردی به کار می رود که مشکل یا مزاحمی تازه، آن هم به صورت غیر منتظره به مشکلات یا مزاحم های قبلی اضافه می شود.

حالا چرا قدیمی ها برای بیان چنین وضعیتی از جن و پری استفاده کرده و به اصطلاح از آنها مایه گذاشته اند، کسی درست نمی داند. البته برخی معتقدند در قدیم خیلی از وقایع و اتفاقاتی که علت اش نامعلوم بوده را به جن و پری نسبت می دانند. بخصوص جن های "بودداده" ظاهرا آزار و اذیت بیشتری برای آدم ها داشته اند، يعني برعكس جن هاي "بوندداد" كه سربه راه تر بود اند!

خوب با این تفاسیر طبیعی بود که خیلی از بلايا را گردن حضرات اجنه و پریان بیاندازند.

اما به نظر ما این اصلا دلیل خوبی نیست. چرا که اولا جن ها فقط در صبح های خیلی زود آن هم در بعضی جاها مثل حمام های عمومی پیدایشان می شدند. پس چرا باید همه تقصیرها را گردن این موجودات (یعنی غیرموجودات) می انداختند؟ آخر مگر با آنها  پدر کشتگی داشتند؟

در مورد پری ها هم که خیلی دل شان می خواست همین طور بی مقدمه یک پری از دریچه بپرد! به نظر ما که حضراتی که این ضرب المثل را ساخته اند، منظور دیگری داشته اند. ای بسا می خواستند از موجودات دوپایی نام ببرند، اما خوب ملاحظات ورودربایستی هایی داشته اند.

اما این که دقیقا این موجودات چه کسانی بوده اند را دیگر ما نمی دانیم. شما هم در این مورد کنجکاوی نکنید. اصلا اگر قرار بود مقصودشان را واضح و صریح بگویند که دیگر دست به دامان جن و پری نمی شدند.

البته نظریه سومی هم وجود دارد و آن این که منظور از جن و پری اصلا فرد یا افراد خاصی نبوده اند. بلکه به این وسیله قصد داشتنه اند به یک سری مشکلات شان اشاره کنند.

مثلا صبح از خواب بلند شده اند و دیده اند قیمت ارز به طور کاملا ناگهانی رفته یعنی "بپریه" بالا. دليلش را هم از هر كسي مي پرسيدند، نمي دانست. خوب آنها هم که قبلا درگیر گرانی هزاران اقلام کالا بوده اند، این ضرب المثل را گفته اند که یعنی بهانه برای گرانی کم بود، حالا این بهانه هم اضافه شد.

حالا نگویید مگر در آن زمان ها هم صحبت ارز و دلار بوده؟ خوب لابد بوده است دیگر. اصلا شاید به جای دلار و ریال، دینار و شاهی بوده. در هر حال ما داریم از آن قدیم ها می گوییم. حالا شما می خواهید ما را وارد مسائل سیاسی روز کنید و نگذارید ما یک کلام در مورد این ضرب المثل بحث کنیم و قال قضیه را بکنیم، حرف دیگری است!

و بالاخره استفاده از کلمه "دریچه" اوج خلاقیت هنری سازندگان این ضرب المثل را می رساند. شما تصور کنید که در این ضرب المثل جن و پری مثل بچه آدم از "در" وارد می شدند. مسلما در آن صورت به همان راحتی هم از در بیرون شان کرد تا بروند پی کارشان.

علی الحساب ما به شما توصیه می کنیم هوای دریچه ها را داشته باشید تا جن و پری غافلگیرتان نکنند. (البته پری را محض احتیاط می گوییم، چرا که هیچ بعید نیست همین طور ناغافل ماموران طرح مبارزه با مزاحمان نوامیس سر و کله شان پیدا شود، حالا خر بياور و باقلا و اقلام مشابه بار كن).

اصلا یکی از دلایل پناه بردن ما به "پستو"  همین است که در پستو دریچه که سهل است، پنجره هم به زحمت پیدا می شود!